schrijf!

T & R jrg. 2014 aflev. 4
terug

REKENEN


Oefenopgaven

Opgaven (zonder de oplossingen) die in de volgende T & R gepubliceerd zullen worden, zodat u er alvast uw krachten op kunt beproeven:

1. Twee vaten, A en B, bevatten ieder een mengsel van water en wijn, A in verhouding van 2 tot 3, B in verhouding van 3:7. Hoeveel liter moet men uit ieder vat nemen, om een mengsel te bereiden, dat bestaat uit 20 liter water en 44 liter wijn?

2. Zoek het kleinste geheele getal, dat, gedeeld door 125, den derdemachts wortel van 729 tot rest geeft, en, verminderd met den derdemachts wortel van 125, juist door 729 deelbaar is.

3. Hoe groot is de som der getallen kleiner dan 4000, die door 4, 5 en 6 deelbaar zijn, maar door 17 gedeeld n tot rest laten?

4. Het product van vier op elkaar volgende getallen, vermeerderd met 1, geeft altijd een kwadraat. Toon dit aan.

5. Een getal van 4 cijfers te vinden, dat gelijk is aan de 3de macht van de som der cijfers.

(Naar diverse opgavenverzamelingen, ca. 1900.)


TAAL

Kouwenaar

Wederom is ons onlangs een icoon uit de Grote Tijd van de naoorlogse Nederlandse literatuur ontvallen: Gerrit Kouwenaar. Gerrit, net als kunstbroeder Simon/G.K./Gerard [van het] Reve geboren in 1923, twee jaar na dat andere icoon van onze letteren, W.F. Hermans, bereikte de gezegende leeftijd van 91 jaar. Nu ja, gezegend... we weten niet hoe het met Gerrits gezondheid was gesteld, dus het is nog maar de vraag of hij nog iedere dag de hond uitliet en wekelijks trouw zijn baantje trok in het plaatselijke zwembad, want de berichtgeving over Gerrits verscheiden was zeer summier. Maar wat blijft, en zich niets aantrekt van Gerrits welzijn, is zijn werk. In de eerste plaats zijn pozie, en in de tweede plaats zijn proza.

Gerrit, die zo belangrijk was dat er aan hem in de Jaren 70 (of 60, waar blijft de tijd) een televisieprogramma werd gewijd, gewoon des avonds, niet ergens weggestopt op een zondagmorgen als er niemand kijkt dus, nee, in prime time, een interview van wel een uur door die schattige lesbienne Andreas Burnier, die hem, in overeenstemming met de tijdgeest van toen probeerde te tutoyeren, wat Gerrit zich niet zomaar liet welgevallen, want hij gaf geen krimp, bleef in de plooi en bleef gewoon u zeggen.

Over zijn pozie kunnen we kort zijn. We hebben het nauwelijks gelezen. We kregen er geen vat op, en we begrepen het niet. Had zijn pozie nog maar gerijmd, dan was er wellicht iets van blijven hangen. Toch was de kritiek lovend, en aanleiding voor menige literaire prijs, al stelt dat laatste natuurlijk niets voor in dit land van prijzen en prijsjes, waarbij de ene helft van het gesubsidieerde kunstwereldje de andere helft met culturele onderscheidingen bedenkt. Gerard Reve (toen nog Gerard Kornelis van het) meende over Gerrits pozie trouwens ook al: "Kouwenaar kan vrij leesbaar proza schrijven, maar zijn gedichten zijn flauwe kul."

Nu rijmt het proza van Kouwenaar ook niet, maar dat is - vreemd genoeg - voor ons geen enkel bezwaar, hoewel we van het weinige, dat Gerrit van dit genre - in tegenstelling tot zijn pozie - heeft gepubliceerd, ook niet alles hebben gelezen. Zelfs zijn debuut, "Uren en sigaretten - twee novellen" (1946) is ons alleen bijgebleven vanwege de intrigerende titel; aan de inhoud zijn we nooit toegekomen.

Dan resten nog slechts twee werken van Kouwenaar. Eerst de lijvige roman "Ik was geen soldaat" (1951), een zwakke titel die in menige leesbibliotheek in de Jaren 50 niet zou misstaan (en daar ook werkelijk te vinden was). De inhoud deelt trouwens in de malaise van de titel. Dan ten slotte de prettig leesbare novelle "Val bom" (1956). Daarvan is ons bijgebleven dat Karel vanuit zijn jongenskamertje naar het dienstmeisje aan de overkant zit te gluren, dat op een trapje klimt om de ramen te doen. En dan volgt ineens die onmetelijke, alles overtreffende zin, die alles goedmaakt: "En ogenblik zag hij duidelijk haar geschrokken dijen", de zin die alle andere zinnen in Gerrits werk overbodig maakt. Althans wat ons betreft.

Merkwaardige zinnen

Dennis Haar haalde dit jaar zijn papieren en gaat in de nieuwe constructie verder als diens assistent.("De Telegraaf", 12-9-2014).
Taal leeft, dus als = dan. Hoe ver ging de assistent?

Een probleem dat bondscoach Guus Hiddink zo snel mogelijk bij de strot moet grijpen ("De Telegraaf", 12-9-2014).
Pakt het probleem Guus of Guus het probleem bij de strot?

"Dit ondanks 338 aangiften tegen mogelijke discriminatie door het Kamerlid Wilders", aldus van Aartsen ("De Telegraaf", 24-9-2014).
Waren de aangiften gericht tegen Wilders of deed Wilders zelf aangifte?

"Canada: geen visa meer wegens ebola" (NOS Teletekst, 1-11-2014).
De dreiging van besmetting voorbij? Nee, bedoeld blijkt te worden dat mensen uit de West-Afrikaanse landen Liberia, Sierra Leone en Guinee een visum geweigerd wordt en Canada dus helemaal niet meer binnenkomen.

"Jongen met neppistool doodgeschoten" ("De Telegraaf", 24-11-2014). Een 12-jarige jongen in Cleveland (VS) werd niet met een neppistool, maar met een echt pistool doodgeschoten door een agent, omdat de jongen dreigde met een speelgoedpistool dat verbazend echt leek.

Grote Drie

Vroeger, toen humor nog om te lachen was, had je de Grote Drie van het cabaretwezen, in alfabetische volgorde Toon Hermans, Wim Kan en Wim Sonneveld, alle drie inmiddels gesneuveld in het gevecht met de tijd. Toon Hermans was het leukst, Wim Kan het scherpst en Wim Sonneveld moest het van zijn liedjes en af en toen een grondige vloek of een kapitale mop hebben ("De portier van het Hilton hotel wordt 's morgens om tien uur opgebeld door een stem, en die zegt: portier, er loopt iemand over het dak en hij lijkt op Herman Brood. Zegt de portier: meneer, daar geloof ik niks van. Om twaalf uur belt ie weer: portier ...."), maar hij had beslist talent. Broadway lag aan zijn voeten, nu ja, letterlijk dan. Hij was immers toch in New York en had gespeeld in een film met de grote Fred Astaire. Dat was Toon Hermans, ondanks verwoede pogingen, toch maar niet gelukt. Die dacht: ik ben beroemd in Nederland, als ik nu mijn grappen in het Engels vertaal, dan moet ik daar toch ook succes hebben? Maar zo werkt dat natuurlijk niet. Toon heeft het ook nog in het Duits geprobeerd, voor alle zekerheid eerst in Wenen. Maar ook dat mocht niet baten. Het is bij Wenen gebleven.